Wilde en gekweekte bestuivers (vooral vlinders en bijen) zijn onmisbaar voor een betrouwbare voedselvoorziening en voor een gezonde balans in ecosystemen. Het IPBES-rapport belicht de oorzaken van hun dramatische achteruitgang en beschrijft beschermingsmaatregelen.

Het is alweer even geleden dat het Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services (IPBES) van de VN zijn rapport publiceerde, maar de bevindingen zijn onverminderd actueel en belangrijk. Het rapport, ‘The assessment report on pollinators, pollination and food production', begint met een schets van het enorme belang van bestuivers voor de natuur, de landbouw en het menselijk welzijn. Verschillende soorten gaan echter sterk achteruit. Lokale studies laten bovendien zien dat de afname in aantallen en diversiteit van bestuivers samengaat met dalende en onzekere opbrengsten van bestuivingsafhankelijke gewassen.

Oorzaken
Voor de achteruitgang wijst het rapport verschillende oorzaken aan. De belangrijkste:

  • Het landgebruik verandert: grootschalige monoculturen komen
        steeds veelvuldiger voor. Daardoor verdwijnen afwisselende
        leefgebieden voor plant en dier en neemt de biodiversiteit af: een
        garantie voor toenemende kwetsbaarheid.
  • De intensiteit van het gebruik en de wijze van toepassen van
        pesticiden is van invloed op insectenpopulaties.
  • Het massaal kweken en transporteren van niet-wilde bestuivers
        vergroot het risico op verspreiding van ziektes en is daarmee een
        bedreiging voor wilde populaties.
  • Verder is de klimaatverandering van invloed op het voorkomen en de
         activiteit van verschillende soorten.


Remedie
Met verstandige maatregelen in de sfeer van landbouw en natuurbeheer zijn bestuivers te beschermen. Het gaat daarbij niet alleen om ‘technische' maatregelen, fysieke ingrepen, maar ook om zaken als bewustwording, onderwijs, onderzoek en monitoring en het stimuleren van hervormingen. Het rapport gaat hier uitgebreid op in.

Lees de samenvatting voor beleidsmakers van het IPBES-rapport ‘The assessment report on pollinators, pollination and food production'.