Ecosysteemdienst-denken in omgevingsplannen

Wat kan het denken in ecosysteemdiensten betekenen bij het opstellen van een omgevingsvisie? De recente bijeenkomst van de Community of Practice Ecosysteemdiensten/Natuurlijk Kapitaal (CoP ESD/NK, 29 september) leverde hierover heldere en praktische ideeën op.

Sprekers presenteerden concrete voorbeelden vanuit het perspectief van de provincies en dat van de gemeenten (Noord-Brabant, Den Haag, Rotterdam). In de parallelsessies bespraken de deelnemers belangrijke vragen:

- Hoe helpen ecosysteemdiensten en natuurlijk kapitaal gemeentes en
    provincies bij het opstellen van de omgevingsvisie?
- Welke kansen biedt het andere belanghebbenden?
- Wat is nodig om de benutting van deze potentie te promoten?
- Hoe kan deze potentie worden versterkt?
- Welke rol kan de CoP daarbij spelen?

Fysieke omgeving is slechts beperkt maakbaar
De presentaties en de parallelsessies maakten duidelijk: omgevingsvisie en ecosysteemdiensten hebben een duidelijke relatie met elkaar. De omgevingsvisie is in essentie een integrale langetermijnvisie voor de fysieke leefomgeving. Ecosysteemdiensten geven een samenhangend inzicht in het functioneren van die fysieke leefomgeving (water, bodem, lucht en organismen en hun onderlinge dynamiek) en wijzen de weg naar een duurzaam gebruik ervan. Ecosysteemdiensten stellen de mogelijkheden in plaats van de maakbaarheid van de omgeving centraal.

Praktisch
Hoe de benadering vanuit ecosysteemdiensten het opstellen van omgevingsplannen kan ondersteunen, daarvoor kwamen praktische suggesties naar voren. Een greep hieruit:

  • Ecosysteemdiensten geven inzicht in kosten en baten van de
         benutting van het natuurlijke systeem; dat helpt bij een integrale
         afweging van belangen.
  • Door rekening te houden met natuurlijk kapitaal kan aan meerdere
         doelen tegelijk worden gewerkt (klimaatadaptatie, sociale cohesie,
        duurzaam energiegebruik, beter vestigingsklimaat, gezondheid, …)
  • Het denken vanuit natuurlijk kapitaal koppelt meerdere belangen; zo
         komen nieuwe projectpartners en onverwachte oplossingen in beeld
         en kunnen kosten worden gedeeld.


Rijkswaterstaat/Bodem+ heeft online een uitgebreid verslag gepubliceerd. Ook kunt u hier de presentaties vinden.