Weervrouw ziet kaarten als motivatiemiddel

Margot Ribberink, een van de aanjagers van een duurzaam Nijmegen, zet de Atlas Natuurlijk Kapitaal voor dat doel in. "Kaarten en achtergrondmateriaal kunnen mensen activeren in het energie-transitieproces." Zij roemt de kaarten en de praktijkvoorbeelden, maar ziet ook nog hobbels. Bijvoorbeeld hoe we ook inwoners met een lager inkomen, studenten en mensen met een migratieachtergrond mee kunnen krijgen in het duurzaamheidsdenken. "Het moet niet iets zijn van de groene elite."

De meeste mensen zullen Margot kennen omdat zij al meer dan 25 jaar weervrouw is, bij MeteoGroup. Lange tijd was ze een van de weerpresentatoren voor RTL en nog steeds is ze gedreven in haar weerloopbaan. Inmiddels zijn er echter vele andere bezigheden bijgekomen. Zij is, als inwoner van Nijmegen, voluit betrokken bij Nijmegen als Green Capital 2018. Die titel is deze stad ten deel gevallen en genereert een hoos aan bijeenkomsten, ideeën en acties. Margot heeft zitting in de programmacommissie van Green Capital Nijmegen, waarin vooral de gemeente actief is. Zij zit tegelijkertijd ook in het bestuur van de green challenges.

Green Capital 2018

"Die titel werd Nijmegen vorig jaar toegekend in Ljubljana," vertelt Margot vol vuur. "Met allerlei organisaties gingen we per bus naar die stad toe, om onze gemeente aan te moedigen bij het in ontvangst nemen van de onderscheiding. We zaten met heel veel verschillende mensen en bedrijven in die bus, zoals een afvalinzamelaar, een sportcentrum, het natuurmuseum, en onderweg gaf iedereen workshops over duurzaamheid. Met zoveel experts bij elkaar en gedurende in totaal vier dagen in de bus, is een fantastische band gesmeed. Daar ontstond bij ons het plan om naar aanleiding van de prijs de burger te betrekken bij duurzaamheid." Dat zijn de green challenges; de uitdagingen die samen met Nijmeegse inwoners worden aangegaan. Het gaat dan bijvoorbeeld om afvalvermindering, regenwaterafkoppeling of zonne-energie.

Nijmegen duurzame stad

De Green Capital Award, wordt elk jaar uitgereikt aan een Europese stad die vooroploopt in duurzaamheid en zo fungeert als inspiratiebron voor andere steden. De winnaar mag zich een jaar lang, dus voor Nijmegen gedurende 2018, de duurzame hoofdstad van Europa noemen. "Eén van de redenen dat wij deze prijs hebben gekregen, is de geconstrueerde nevengeul hier in de Waal. Dat is een groots staaltje aanpassing aan de klimaatverandering. Vanuit de hele wereld komen ze hier naar kijken."

Inzicht en motiveren

Voor Margot waren het de kaarten over het stedelijk hitte-eiland effect en het verkoelende effect van groen en blauw, die haar op de Atlas Natuurlijk Kapitaal brachten. Zij kwam zowel via Twitter als via Nature Today (waar de Atlas Natuurlijk Kapitaal maandelijks een nieuwsbericht voor aanlevert) te weten van deze kaarten. "Ik hou sowieso erg van kaarten in allerlei vormen. Bij deze kaarten dacht ik: ‘gaaf, dit helpt echt bij de bewustwording en overtuiging van mensen.'"

Andere kaarten die haar aanspreken en die zij inzet bij haar werkzaamheden zijn de fijnstofkaarten en de overstromingskaarten. "Laat je het mensen op een kaart zien, dan lok je een reactie uit. Dan zie je dus echt dat het niet vanzelfsprekend is dat we hier met droge voeten wonen." En al filosoferend: "Het zou ook mooi zijn om de zonnepotentie te kunnen laten zien. Je hebt mensen die zeggen, ‘ach, de zon schijnt hier toch niet fel genoeg om panelen neer te leggen'. Maar als je dan kaarten hebt waarop je ziet wélke daken in jouw stad geschikt zijn voor zonnepanelen én wat die dan kunnen gaan opleveren aan energie, dán krijg je een effect. Een duidelijke kaart kan inzicht geven en overhalen om mee te doen met burgerinitiatieven."

Zonnepanelen

Mooi is dat we Margot kunnen melden dat een deel van haar verzoek al is verwezenlijkt, in de Nationale Energie Atlas. Daar vind je een kaart waarop alle gebouwen zijn geanalyseerd en ingedeeld zijn in ‘zeer geschikt', ‘geschikt' en ‘minder geschikt' voor wat betreft plaatsing zonnepanelen. De volgende stap, wat de energieopbrengsten zijn, is echter nog niet gemaakt.

Maar, kaarten alleen zijn niet genoeg. Zeker niet als je álle mensen wilt betrekken bij je doelstellingen. Volgens Margot zul je voor wat betreft bewustwording altijd met elkaar moeten praten. Kennisoverdracht, maar ook laten zien dat er winst te behalen is met besparingen. Zij ziet dan ook de meerwaarde van de praktijkvoorbeelden die op de Atlas staan. Je moet blijven uitleggen waarom je bepaalde acties onderneemt.

Toekomstmuziek

Er valt uiteraard nog veel aan kaarten en informatie te wensen. Margot: "Het zou natuurlijk heel mooi zijn als je effecten van acties op een kaart kunt laten zien. Dus stel, de gemeente en inwoners vergroenen een deel van hun wijk. Dan wil je die vergroening op de kaart kunnen intekenen en gelijk de hitte-tempering zien. Belangrijk is om het positieve eruit te lichten. Het positieve is motiverend en laat mensen zien dat er met aanpassingen en veranderingen vele voordelen zijn te halen." Nijmegen zal in 2018 in ieder geval een voorbeeldgemeente zijn voor heel Nederland. En goede voorbeelden, doen volgen.