Hout, vezels en genetische bronnen

Biomassa is de verzamelnaam van het organisch materiaal van planten en dieren. Bij Hout, vezels en genetische bronnen gaat het om een breed scala aan biomassaproducten die in de natuur en landbouw geoogst kunnen worden: hout, vezels, bloemen, sappen, hars en genetisch materiaal.

Bossen en natuurgebieden leveren hout en vezels en zijn de bewaarplaats van genetische bronnen. Hout en vezels kunnen direct worden gebruikt voor hoogwaardige gebruiksproducten, zoals fineer en bouwmateriaal. Hout, gras, planten en algen worden ook steeds meer geraffineerd tot grondstoffen voor biochemische en medicinale toepassingen.

Genetisch materiaal (DNA) van planten en dieren is van onvoorspelbaar belang voor toepassingen, zoals verrijkingsprogramma's in de land- en tuinbouw, maar ook voor de biochemische en farmaceutische industrie.

Bij de ecosysteemdiensten Biomassa voor energie wordt nader ingegaan op de toepassing voor energie.

Bos- en natuurgebieden herbergen min of meer vanzelf hout, vezels en genetische bronnen. Om deze diensten ook op de lange duur te kunnen gebruiken, is het noodzakelijk niet meer te oogsten dan het ecosysteem produceert. Voor bossen betekent dit niet meer oogsten dan er jaarlijks bijgroeit. Voor natuurgebieden moet niet meer geoogst worden dan er uit de noodzakelijke beheermaatregelen voortvloeit.

Voor een duurzaam voortbestaan van de genetische bronnen is het van belang de condities van de ecosystemen zo goed mogelijk op orde te houden. Dan biedt de kwaliteit van de leefgebieden voldoende mogelijkheden om te eten en drinken, te schuilen en eventueel te overwinteren.

Bossen en beplantingen bieden in ons land over het geheel meer oogstmogelijkheden dan momenteel worden benut. Wel moet de nodige voorzichtigheid in acht worden genomen bij het oogsten van stammen met takken. Op arme zandgronden (waar de meeste van onze bossen op staan) kan dit namelijk leiden tot ongewenste verarming van de bodem.

Van de vrijkomende biomassa uit natuurgebieden kan meer worden benut van de hoeveelheid. De uitdaging is om een bruikbare kwaliteit te leveren. Daarom moeten nieuwe en betere technieken worden ontwikkeld om uit de door de natuur aangeboden stoffen zo hoogwaardig mogelijke producten te maken. Bio-raffinage van de aangeboden biomassa lijkt veel perspectief te bieden.

In de landbouw liggen kansen door bijvoorbeeld recyclebare gewassen te kiezen, zoals vlas en hennep. Hierbij geldt voor zowel natuur- als landbouwgebied dat duurzaam beheer van de ecosystemen de basis is voor het voortbestaan van genetische bronnen.

Praktijkvoorbeeld(en)