Verkoeling in de stad

Groen, water en luchtstromingen hebben een verkoelend effect op het stedelijke leefklimaat. In de hete zomermaanden kan het in binnensteden door het zogenaamde ‘hitte eiland-effect' tot zeven graden warmer zijn dan het omliggende landelijke gebied. De belangrijkste oorzaken zijn:

  • de hogere absorptie van zonlicht door donkere materialen, zoals asfalt en beton
  • lage windsnelheden die de hitte minder snel af kunnen voeren
  • minder natuurlijke verdamping door verharde oppervlakten
  • warmte die vrijkomt door menselijke activiteiten zoals gemotoriseerd vervoer, airconditioning en de uitstoot van fabrieken.

Bij hittegolven krijgen veel mensen last van gezondheidsklachten. Per week sterven in Nederland circa dertig mensen meer voor elke graad dat de temperatuur stijgt boven het langjarig gemiddelde. Door verkoelende effecten van groen, water en/of luchtstroming te gebruiken bij stads–inrichting, kan de warmte in de stad sterk worden teruggedrongen.

Aangezien een steeds groter aandeel van de bevolking in stedelijk gebied is gaan wonen, komen meer mensen in aanraking met de warmte in de stad. Samen met de vergrijzing van Nederland zorgt dit ervoor dat de gezondheidsklachten tijdens de zomer toenemen, tenzij voor verkoelende groene maatregelen worden gezorgd in steden.

Stedelijk groen heeft zowel een positief effect op de klimaatbeheersing van een stad als op de gezondheid van de bevolking.

In het ontwerp van nieuwbouwwijken en steden kan rekening gehouden worden met de aanleg van groen- en waterpartijen en de aanvoerroutes van koelere lucht. Groene daken, tuinen, stadsparken en bomen zijn voorbeelden van maatregelen die een verkoelend effect hebben.

Voor bestaande steden en wijken is de inpassing van verkoelende maatregelen gecompliceerder. In de regio Haaglanden heeft men daarom een gezamenlijke strategie gemaakt en een interactieve klimaatatlas.

Groene daken, tuinen en gevels zijn ruimtebesparende oplossingen die eenvoudig in te passen zijn.

Praktijkvoorbeeld(en):

Stadslandbouw