Natuurlijk kapitaal op de kaart!
Lancering Atlas Natuurlijk Kapitaal (ANK)
Dinsdag 22 september RWS LEF Future Centre Utrecht

 

Werkatelier 4. Waterbeheer

De deelnemers aan dit werkatelier kwamen vooral van overheden en kennisinstituten in de waterwereld: Rijkswaterstaat, waterschappen, provincies, drinkwaterbedrijf, RIVM, Deltares, Stowa; enkelen werkten bij een ingenieurs- of adviesbureau. Hamvraag: Hoe kan natuurlijk kapitaal de samenwerking in het waterbeheer versterken?

 

Killer-app

Wat zou van de ANK voor jou de ‘killer-app' maken? Deze vraag haalde heel veel wensen boven water. De opvallendste:

1. Twee ingangen van de ANK:

    1. Thematisch
    2. Waar: waar worden interessante projecten uitgevoerd, waar
        kan een kaart gebruikt worden. Eventueel ook een app om
        in het veld te gebruiken.

2. Inspelen op actualiteit – actuele thema's beter zichtbaar maken
    (winter, droogte etc.).

3. Interactie-informatie – interessant is wie gebruik maakt van een kaart – met wie kun je contact zoeken over een bepaald gebied of onderwerp – wie ontwikkelt iets op een bepaalde locatie.

4. Dashboardfunctie toevoegen.

5. Houd het gebruiksvriendelijk en goed doorzoekbaar (geen lange
     lijsten).

6. Er is vaak discussie over hoe kaarten gemaakt zijn, consensus
    daarover zou goed zijn.


Cases

Er werden twee casussen gepresenteerd, en vervolgens in twee groepen verder besproken.


1. Zoetwatervoorziening Oost-Nederland (ZON)

T.b.v. ZON is een digitale kaartenbak gemaakt met kaarten die overeenkomen met de kaarten in de ANK. Ook zitten er kaarten in die in de ANK ontbreken, maar wel opgenomen zouden kunnen worden.

 

2. Beekherstelprojecten Aa en Maas

Er werd een kaart getoond met beken die op basis van de Europese Kaderrichtlijn water (KRW) hersteld moeten worden: min of meer teruggebracht in de oude, niet gekanaliseerde vorm.

Er is een groot Europees project afgerond – REFORM – waarin ook naar ecosysteemdiensten gekeken is. Daaruit blijkt dat een rivier of beek een flink aantal ecosysteemdiensten kan leveren, van irrigatie tot drinkwater, van bouwmateriaal (zand, klei, grind) tot voedsel (vis) en van het vastleggen van sediment (vruchtbaarheid) tot recreatie.


Conclusies uit de cases

De volgende punten zijn interessant om op te nemen in de ANK, maar een deel ervan is wellicht een brug te ver:

- Uitgebreidere en gedetailleerdere informatie;

- Meer databronnen dan nu gebruikt;

- Meerdere kaartlagen over elkaar;

- Koppeling met ruimtelijke ordening (RO);

- Waar spelen welke knelpunten en behoeftes?;

- Vanuit systeemdenken naar problematiek kijken (integrale blik);

- Welke potentie biedt de (huidige) bodem om water vast te houden?


Belangrijk is om via de ANK inzichtelijk te maken welke partijen zouden moeten samenwerken t.b.v. de ecosysteemdienstenaanpak en het beter benutten van natuurlijk kapitaal. Te denken valt aan provincies, natuurbeheerders, drinkwaterbedrijven, particuliere grondeigenaren en eigenaren van landgoederen, landbouw / LTO, waterschap, gemeenten, RWS.


Inspiratie

Belangrijk is de bereidheid van organisaties om informatie te delen.
Pilots kan je in de ANK opnemen, met informatie over o.a. randvoorwaarden en de kaarten die gebruikt zijn/hadden kunnen worden. Andere waterbeheerders (of andere stakeholders) kunnen op die manier gerichte informatie vinden over de mogelijkheden om ecosysteemdiensten en natuurlijk kapitaal in te zetten. De ANK wordt zo voor beheerders en bestuurders een inspiratiebron om maatregelen uit pilots over te nemen.

Er lopen altijd veel processen en samenwerkingen in een gebied. ANK kan dit in beeld brengen en helpen bij het bepalen met welke partijen zou moeten worden samengewerkt.

Beleidsmaatregelen zou je per gebied kunnen evalueren.

De ANK kan helpen om een beter begrip te krijgen van de context waarin beekherstel of beekmanagement plaatsvindt. Wat is de regelgeving, wat zijn de omgevingsfactoren die van invloed zijn?

De ANK kan het beleidsproces vergemakkelijken en door heel Nederland meer uniform maken. De beschikbaarheid van meer uniforme data maakt een meer landelijke werkwijze mogelijk.

Er zijn echter ook gevaren. Welke data komen in de ANK? Niet alleen data waar een belangengroep zich voor inzet! En hoe houd je de informatie up-to-date? Is er overlap of concurrentie om ecosysteemdiensten van water, wie gebruikt ze? Om deze vragen te beantwoorden is meer samenwerking nodig.

De ANK heeft de potentie om Nederlanders en besluitvormers beter bewust te maken van ons natuurlijk kapitaal en ecosysteemdiensten en biedt de mogelijkheid om besluiten meer dan nu op harde gegevens te baseren.